Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Đoạn Howard Roark đứng trước tòa TRÍCH TỪ TÁC PHẨM SUỐI NGUỒN

Hàng ngàn năm trước đây, có một người lần đầu tiên tìm ra cách tạo ra lửa. Người đó có lẽ đã bị thiếu sống bằng chính ngọn lửa mà anh ta dạy cho những người anh em của mình cách để thắp lên.

Anh ta bị coi là kẻ xâu vì đã có quan hệ với ma quỷ, thứ mà loài người luôn khiếp sợ. Nhưng từ đó trở đi, loài người có lửa để giữ ấm , để nấu nướng, để thắp sáng trong hang động. Anh ta đã để lại cho họ một món quà mà họ từng không hiểu và anh ta đã xua đi hóng tối ra khỏi trái đất này. Nhiều thế kỹ sau, có một người lần đầu tiên tạo ra cái bánh xe. Người đó có lẽ đã tan xác dưới những bánh xe mà anh ta dạy những anh em mình cách làm. Anh ta bị coi là một kẻ phạm tội vì đã mạo hiểm vào vùng đất cấm. Nhưng từ đó trở đi , loài người có thể đi đến mọi chân trời.Anh ta đã để lại cho họ một món quà mà họ không hiêu được và anh ta đã mở những con đường trên mặt đất.

Nhưng người đó – những người không chịu phục tùng và luôn luôn đi đầu- đứng ở chường mở đầu của tất cả mọi truyền thuyết mà loài người ghi lại từ thuở sơ khai. Promete đã bị xích vào một tảng đá và bị những con kền kền xé xác – bởi vì anh ta đã ăn cắp ngọn lửa của những vị chúa trời. Adam bị buộc phải chịu khổ – bởi vì anh ta đã ăn cắp trái cấm trên cây thiện ác. Dù là truyền thuyết đi chăng nữa, ở sâu trong trí nhớ , loài người biết rằng vinh quang của chúng ta bắt đầu từ một cá nhân và cá nhân đó đã phải trả giá cho lòng dũng cảm của mình.

Trong những thế kỷ qua, có những người đã đặt bước chân đầu tiên của họ lên vùng đất mới, họ không được trang bị vũ khí gì ngoài tầm nhìn của riêng họ. Họ có mục đích khác nhau, nhưng tất cả điều có một số điều chung: bước chân của họ là bước chân đầu tiên,con đường của họ là con đường hoàn toàn mới,nhãn quan của họ không hề do vay mượn và phản ứng mà họ nhân được luôn là sự căm ghét. Những nhà phát minh vĩ đại- những nhà tư tưởng , những nghệ sĩ, những nhà khoa học những nhà sáng chế đều phải đơn độc chống lại những người cùng thời kỳ với họ. Tất cả những ý tưởng mới và vĩ đại đều bị chống đối kịch liệt. Tất cả những phát minh mới và vĩ đại đều bị lên án. Động cơ máy đầu tiên bị coi là ngu xuẩn. Chiếc máy bay đầu tiên bị coi là không tưởng.Chiếc máy dệt đầu tiên bị coi là ác quỷ. Việc gây mê bị coi là tội lỗi. Nhưng những người đó với tầm nhìn không vay mượn, vẫn tiếp tục tiến lên. Họ đã chiến đấu, họ phải đau khổ và họ phải trả giá. Nhưng họ đã chiến thắng.

Một người sáng tạo không bao giờ bị thôi thúc bởi khát vọng phục vụ đồng loại của anh ta, bởi vì chính đồng loại của anh ta luôn luôn chối bỏ món quà anh ta đem tặng họ, đồng thời món quà đó phá hủy cuộc sống bỉnh thường của anh ta. Anh sáng tạo vì động cơ duy nhất: Chân lý. Chân lý của riêng anh, lao động của riêng anh để đạt đến chân lý theo cách riêng của anh. Mục đích và cuộc đời anh ta nằm ở một bản giao hưởng, một quyển sách , một cỗ máy, một trường phái triết học , một cái máy bay hay một tòa nhà.Nó không nằm ở người nghe nhạc, người đọc sách , người vận hành máy hay người lái máy bay hoặc người sống trong ngôi nhà mà anh ta tạo ra. Sự sáng tạo , chứ không phải người sử dụng thành quả của sự sáng tạo ấy. Sự sáng tạo chứ không phải những lợi ích mà người khác được hưởng từ sự sáng tạo ấy. Sáng tạo là cách anh ta thể hiện chân lý của riêng mình. Anh ta đặt chân lý này lên trên mọi thứ , bất chấp tất cả loài người.

Tầm nhìn, sức mạnh và lòng dũng cảm của anh ta đến từ linh hồn của anh ta. Tuy nhiên, linh hồn của một người chính là cái tôi của anh ta, cái tôi là thực thể làm công việc nhân thức , cái tôi có chức năng tư duy , cảm nhận , đánh giá và hành động.

Những người sáng tạo luôn là những người có cái tôi. Cái tôi chính là bí mật của toàn bộ sức mạnh của họ- cái tôi ấy tự đầy đủ trong bản thân nó, tự vận động trong bản thân nó, và tự ái tạo trong bản thân nó. Cái tôi là nguyên nhân đầu tiên, là nguồn năng lượng là động lực sống , là cội rễ của tất cả. Người sáng tạo không phục vụ cái gì và không phục vụ bắt cứ ai khác, anh ta sống vì chính bản thân mình.

Và chỉ có cách sống vì bản thân , anh ta mới có thể đạt được những thành tựu vinh quang của loài người. Đó chính là bản chất của sự thành công.

Loài người chỉ có thể tồn tại nhờ trí tuệ của mình. Loài người đến trái đất mà không được trang bị vũ khí nào. Bộ óc là vũ khí duy nhất của họ.Động vật kiếm thức ăn băng sức mạnh cơ bắp. Loài người không có móng vuốt , không có răng nanh, không có sừng , họ cũng không có sức mạnh cơ bắp vượt trội. Loài người phải tự trổng trọt, săn bán để có được thức ăn. Để trồng trọt , họ phải có một quá trình tư duy. Để săn, họ cần có vũ khí và để làm ra vũ khí họ cũng cần một quá trình tư duy. Từ nhu cầu đơn giản nhất này cho đến những khái niệm tôn giáo trừu tượng nhất, từ cái bánh xe cho đến tòa nhà chọc trời , tất cả những gì con người đại diện và tất cả những gì con người có thể có đều đến từ một thuộc tính đơn nhất của loài người – đó là chức năng tư duy của bộ óc.

Nhưng bộ óc lại thuộc về cá nhân. Không có cái gọi là bộ óc tập thể. Không có cái gọi là ý nghĩ tập thể. Một thỏa thuận do một nhóm người đạt được thực ra chỉ là một thỏa hiệp hoặc là giá trị trung bình rút ra từ những ý nghĩ cá nhán. Đó chỉ là một hệ quả có tính phái sinh. Hành động chủ yếu – tức là quá trình tư duy – phải do mỗi cá nhân thực hiện độc lập. Chúng ta có thể chia bữa ăn cho nhiều người. Nhưng chúng ta không thể tiêu hóa nó trong một cái dạ dày tập thể. Không ai sử dụng phổi của mình để thở cho người khác. Không ai dùng não của mình để nghĩ hộ người khác. Tất cả mọi chức năng của thể xác và linh hồn đều có tính cá nhân. Chúng không thể bị chia sẻ hoặc chuyển giao cho người khác.

Chúng ta thừa kế những sản phẩm tư duy của người khác.Chúng ta thừa kế cái bánh xe. Chúng ta tạo ra một cái xe ngựa. Xe ngựa thô sơ trở thành xe ô tô. Ô tô trở thành máy bay. Nhưng trong suốt quá trình đó, những gì chúng ta nhận được từ người khác chỉ là sản phẩm cuối cùng trong quá trình tư duy của họ. Cái động cơ thúc đẩy quá trình này chính là khả năng sáng tạo, nhờ nó mà chúng ta lấy những sản phẩm cuối cùng kia làm nguyên liệu đẻ sử dụng và sáng tạo ra sản phẩm mới. Khả năng sáng tạo này không thể đem cho hoặc nhận, không thể chia sẻ hay vay mượn. Nó thuộc về các cá thể người đơn lẻ. Khả năng sáng tạo là tài sản của người sáng tạo. Loài người có thể học lẫn nhau. Nhưng hoc luôn chỉ là sự trao đổi nguyên vật liệu. Không ai có thể cho au khả năng tư duy. Và khả năng tu duy ấy lại là phương tiện duy nhất giúp chúng ta tồn tại.

Loài người không được cho sẵn bất cứ cái gì trên mặt đất này. Tất cả những gì anh ta cần – anh ta phải làm ra chúng. Và ở đây loài người đối mặt với lựa chọn cơ bản nhất của mình: anh ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong hai cách – bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ nă bám sống nhờ vào bộ óc của những người khác. Người sáng tạo thì chọn cách thứ nhất, kẻ ăn bám thì chọn cách thứ hai. Người sáng tạo một mình đối mặt với tự nhiên, kẻ ăn bám đối mặt với tự nhiên thông qua trung gian.

Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự nhiên. Còn mối quan tâm của kẻ ăn bám là chinh phục con người.

Người sáng tạo sống với lao động của mình. Anh ta không cần ai khác. Mục đích cơ bản của anh ta chính là bản thân anh ta. Kẻ ăn bám sống cuộc đời thứ cấp. Anh ta cần những người khác. Những người khác trở thành động lực của chính anh ta.

Nhu cầu cơ bản của người sáng tạo là sự độc lập. Một bộ óc biết tư duy không thể hoạt động dưới sự cưỡng bức theo bất kỳ hình thức nào. Nó không thể bị đóng yên cương, không thể hy sinh hay khuất phục trước bất cứ điều gì. Nó đòi hỏi sự độc lập tuyệt đối trong cả chức năng và động cơ. Đối với một người sáng tạo, tất cả những mối quan hệ với con người đều là thứ yếu.

Nhu cầu cơ bản của một kẻ thứ sinh là củng cố quan hệ của anh ta với mọi người đẻ được họ nuôi sống. Anh ta đặt quan hệ lên trên hết. Anh ta tuyên bố là loài người tồn tại là đẻ phục vụ người khác. Anh ta rao giảng về chủ nghĩa vị nhân sinh.

Vị nhân sinh là học thuyết đòi hỏi con người phải sống vì người khác và đặt người khác lên trên bản thân mình.

Không ai có thể sống vì người khác. Một người không thể chia sẻ linh hồn của anh ta, cũng giống như anh ta không thể chia sẻ thể xác của anh ta. Nhưng những kẻ sống thứ sinh đã sử dụng chủ nghĩa vị nhân sinh như một vuc khí đẻ lợi dụng và đảo ngược lại những nguyên tắc đạo đức cơ bản của loài người. Loài người đã được dạy dỗ rằng phụ thuộc lẫn nhau chính là một đức hạnh.

Một người cố gắng sống vì người khác là một người luôn kệ thuộc. Anh ta là một kẻ ăn bám trong động cơ của mình , và anh ta cũng biến những người mà anh ta phục vụ thành những kẻ ăn bám. Mối quan hệ này chằng tạo ra cái gì khác ngoài sự suy đồi cho cả hai bên.Cái gần nhất với quan hệ này trong thực tế chính là chế độ nô lệ. Nếu nô lệ về mặt thể xác là đáng ghê gớm, thì nộ lệ về tinh thần còn ghê gớm đến mức nào? Kẻ bị buộc làm nô lệ vẫn còn chút danh dự. Vì anh ta còn dám chống lại chế độ nô lệ và coi đó là xấu xa. Còn những người tự biến bản thân thành nô lệ nhân danh tình yêu thương – họ là những sinh vật thấp hèn nhất. Họ đã hạ thấp phẩm giá của con người và hạ thấp khái niệm tình yêu thương. Thé mà đây chính là cốt lõi của chủ nghĩa vị nhân sinh.

Loài người đã được dạy dỗ rằng đức tính tốt đẹp nhất không phải là đạt được một thứ gì đó , mà là cho đi một thứ gì đó. Nhưng một người không thể cho đi cái mà anh ta không tạo ra. Đầu tiên phải có sáng tạo , sau đó mới là phân phối, nếu không thì chẳng có gì để phân phối cả. Phải có người sáng tạo trước khi có những người hưởng lợi về sự sáng tạo đó.Thế mà chúng ta lại được dạy để ngưỡng mộ những kẻ sống thứ sinh – những kẻ phân phát những món quà mà họ không tạo ra, chúng ta được dạy để xếp họ lên trên những người đã sản sinh ra món quà đó. Chúng ta ca ngợi công việc từ thiện. Nhưng chúng ta lại coi khinh những nỗ lực để thành công.

Loài người đã được dạy dỗ là mối quan tâm đầu tiên của họ là giúp cho người khác bớt khổ đau. Nhưng khổ đau là một căn bệnh. Chỉ khi có người bị bênh thì mới cần có người cần đến để giúp giảm bớt sự đau đớn. Còn nếu chúng ta biến khổ đau thành phép thử lớn nhất của đức hạnh thig chúng ta đã biến khổ đau thành một thứ quan trọng nhất trong cuộc sống. Do vậy nhiều người sẽ mong muốn được nhìn thấy người khác khổ đau – để người ta có thể trở thành người đức hạnh. Đó chính là bản chất của chủ nghĩa vị nhân sinh. Trong khi đó người sáng tạo không quan tâm đến bệnh tật, họ quan tâm đến cuộc sống. Nhưng công việc của người sáng tạo là giúp loại bỏ hết bệnh này đến bệnh khác, cả bệnh tật của thể xác và bênh tật của tâm hồn. Thành quả của họ giúp việc giảm nhẹ khổ đau nhiều hơn bất cứ một người theo chủ nghĩa vị nhân sinh nào có thể làm.

Loài người được dạy dỗ rằng đồng tình với người khác là một đức hạnh. Nhưng người sáng tạo lại luôn bất đồng. Loài người đã được dạy dỗ rằng bơi theo dòng nước là một đức hạnh. Nhưng người sáng tạo luôn bơi ngược dòng. Loài người được dạy dỗ rằng đứng tụ tập bên nhau là một đức hạnh nhưng người sáng tạo luôn đứng một mình.

Loài người được dạt dỗ răng cái tôi đồng nghĩa với sự xấu xa và việc không có cái tôi là đức hạnh lý tưởng. Nhưng người sáng tạo là người vị kỉ theo nghĩa tuyệt đối, còn người không có cái tôi là người không có tư duy, không cảm nhận, không đánh giá và không hành động. Bởi vì tư duy, cảm nhận, đánh giá và hành động là chức năng của cái tôi.

Đây là chổ mà sự đánh tráo khái niệm này có tác hại khủng khiếp. Sự đánh tráo này đưa con người đến chổ không có lựa chọn – và không có tự do. Thay vì hai thái cực tốt và xấu, chúng ta chỉ còn hai khái niệm: vị kỷ hay vị nhân sinh. Sự vị kỉ bị coi là hy sinh những người khác cho bản thân mình. Còn vị nhân sinh trở thành hy sinh thân mình vì những người khác. Điều này đã vĩnh viễn trói một người vào những người khác và khiến cho anh ta không còn lựa chọn nào khác ngoài sự đau khổ và sự đau khổ mà anh ta chịu mang vác để thỏa mãn người khác và sự đau khổ mà anh ta gây ra cho người khác để thỏa mãn bản thân anh ta. Đến khi người ta thêm vào một điều khoản – rằng con người phải tìm kiếm niềm vui trong việc hy sinh thì cái bẫy đã hoàn toàn sập xuống. Con người bị ép buộc coi khổ dâm là một ý tưởng – vì nếu không họ chỉ có một lựa chọn là bạo dâm. Đây là vụ lừa đảo lớn nhất mà loài người đã thực hiện.

Đây chính là công cụ mà theo đó sự phụ thuộc và khổ đau được duy trì như nền tảng của cuộc sống.

Sự lựa chọn mà chúng ta phải có không phải là giữa hy sinh bản thân và hy sinh người khác. sự lựa chọn phải là giữa sống độc lập và sống lệ thuộc. Giữa nguyên tắc sông của kẻ sáng tạo và kẻ sống thứ sinh. Đây chính là vấn đề cơ bản. Nó là lựa chọn sống và chết. Nguyên tắc sống của người sáng tạo được xây dựng dựa trên nhu cầu của một bộ óc biết tư duy và do đó giúp con người tồn tại được. Nguyên tắc sống của kẻ thứ sinh được xây dựng dựa trên nhu cầu của một bộ óc không có khả năng tồn tại. Tất cả những gì bắt nguồn từ cái tôi độc lập của con người đều lành mạnh. Tất cả những gì bắt nguồn từ sự lệ thuộc của con người vào người khác đều xấu xa.

Người vị kỷ theo nghĩa tuyệt đối không bao giờ bắt người khác hi sinh cho mình. Anh ta sống vượt ngoài những nhu cầu sử dụng những người khác, dù dưới bắt kì hình thức nào. Anh ta không hoạt động thông qua họ. Trong những lĩnh vực cốt lõi nhất – tức là trong mục đích , động cơ, tư duy, khát vọng, năng lực – anh ta không quan tâm tới người khác. Anh ta không sống vì bắt cứ ai – và anh ta không yêu cầu bắt cứ ai phải sống vì anh ta. Đây là hình thức duy nhất để tình bằng hữu và sự tôn trọng lẫn nhau giữa người với người có thể tồn tại.

Năng lực của mỗi người có thể khác nhau, nhưng nguyên tắc cơ bản vẫn giữ nguyên: mức đọc lập, chủ động, và tình yêu công việc của một người là yếu tố quyết định tài năng của anh ta với tư cách một con người. Sự độc lập là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá phẩm chất và giá trị của loài người. Anh ta là ai và anh ta tự tạo ra cái gì; chứ không phải anh ta đã làm được hoặc không làm được gì cho người khác. Không có gì có thể thay thế được phẩm giá cá nhân. Và không có tiêu chuẩn nào khác cho phẩm giá cá nhân ngoài tính độc lập.

Tất cả những quan hệ hợp lí đều không có chuyện người này phải hy sinh vì người khác. Một kiến trúc sư cần có khách hàng, nhưng anh ta không đặt lao động của anh ta xuống dưới nhu cầu của khách hàng. Khách hàng cần kiến trúc sư, nhưng họ cũng không ký hợp đồng xây nhà chỉ vì họ muốn cho anh ta tiền công xây dựng. Loài người trao đổi sản phẩm lao động với nhau thông qua sự đồng thuận tự nguyện vì lợi ích của cả hai bên, khi lợi ích của hai bên đều được thỏa mãn, và họ cùng mong muốn trao đổi nó. Nếu họ không muốn trao đổi đó, họ không bắt buộc làm việc với nhau. Họ có thể tìm người khác. Đây là mối quan hệ bình đẳng duy nhất có thể có của loài người. Bất cứ những dạng quan hệ nào khác đều chỉ là quan hệ giữa chủ và tớ, hoặc giữa nạn nhân và đao phủ.

Chưa từng có công trình nào được hoàn thành nhờ tập thể, nhờ quyết định của đa số. Tất cả những thành tựu trong công việc sáng tạo đều được thực hiện dưới sự chỉ đạo của một suy nghĩ cá nhân đơn nhất. Một kiến trúc sư cần rất nhiều người để xây nên một tòa nhà . Nhưng anh ta không yêu cầu họ biểu quyết về bản thiết kế của mình. Họ làm việc cùng nhau thông qua thỏa thuận tự do và mỗi người trong họ đều tự do hoạt dộng trong bổn phận hợp lí của mình. Một kiến trúc sư sử dụng thép, kính, bê tông, do những người khác sản xuất ra. Nhưng nguyên liệu vẫn chỉ là thép, kính và bê tông cho đến khi người kiến trúc sư chạm vào chúng. Những gì anh ta làm với chúng là sản phẩm và tài sản của riêng anh. Đây là hình thức hợp tác hợp lí duy nhất giữa người với người.

Quyền đầu tiên của con người trên trái đất này là quyền có cái tôi. Bổn phận đầu tiên của một con người là bổn phận với chính mình. Nguyên tác đạo đức của anh ta là không bao giờ để người khác quyết định mục đích sống của anh ta. Bổn phận đạo đức của anh ta phải làm là làm những gì anh ta khảo khát, miễn là khao khát đó không do người khác quyết định. Bổn phận đạo đức này phải chi phối sự sáng tạo, tư duy, lao động của anh ta. Những kẻ ăn cướp những kẻ theo chủ nghĩa vị nhân sinh, hay những kẻ đọc tài dĩ nhiên không sống theo chủ nghĩa này.

Một con người luôn nghĩ và làm việc một mình. Một con người không thể ăn cắp, lợi dụng hay cai trị một mình. Ăn cắp, lợi dụng hay cai trị luôn đòi hỏi phải có nạn nhân. Chúng bao hàm sự lệ thuộc. Chúng là lãnh địa của những ke sống thứ sinh.

Những người cai trị người khác không phải là những người vị kỷ. Họ chẳng tạo ra cái gì cả. HỌ tồn tại hoàn toàn thông qua những người khác. Mục đích của họ nằm trong đối tượng mà họ cai trị, trong hành vi nô dịch hóa người khác. Họ cũng lệ thuộc chẳng kém nhưng người ăn xin, những người làm công tác xã hội và lũ kẻ cướp. Ở đây, hình thức lệ thuộc không quan trọng.

Nhưng loài người đã được dạy dỗ để coi những người sống thứ sinh – những tên bạo chúa, những ông hoàng. Những kẻ độc tài – như những ví dụ tiêu biểu cả lòng vị kỉ. Qua sự đánh tráo khái niệm này, loài người bị lừa vào chổ hủy diệt cái tôi của bản thân họ và của những người khác. Mục đích của sự lửa đảo này là để hủy hoai những người sáng tạo. Hoặc để kìm kẹp họ. Hai điều này thực ra là một.

Từ lúc bắt đầu lịch sử loài người, hai đối thủ đã luôn đứng đối mặt nhau: người sáng tạo và người sống thứ sinh. Khi người sáng tạo đầu tiên làm ra bánh xe, kẻ sống thứ sinh lập tức đáp lại. Anh ta tạo ra chủ nghĩa vị nhân sinh.

Người sáng tạo – mặc dù bị chối bỏ, thì nghịch, ngược đãi và bóc lột – vẫn đi tiếp về phía trước và kéo cả loài người đi theo bằng sức của mình. Những kẻ sống thứ sinh không đóng góp gì trong quá tình này ngoài việc gây ra những trở ngại. Trận đấu bây giờ được khoác một cái tên mới: cá nhân chống lại tập thể.

” Lợi ích chung ” của tập thể đã được chọn làm quyền và lý do đẻ bào chữa cho tất cả chế độ chuyên chế bạo ngược đã từng có trong lịch sử loài người. Cái tập thể đó có thể là một sắc tộc, một giai cấp hay một quốc gia.Tất cả những cơn ác mông trong lịch sử đều được thực hiện với động cơ trá hình là chủ nghĩa vị nhân sinh. Đã từng có hành vi ích kỹ nào có sức phá hoại ngang với những thảm họa chết chóc do những người đi theo chủ nghĩa vị nhân sinh gây ra? Lỗi nằm ở chổ loài người không có đạo đức hay nguyên tắc đạo đức của loài người đã sai từ trong bản chất? Những tên đao phủ khủng khiếp nhất lại thường là những người nhiệt tình nhất, Họ nhiệt tình vì tin rằng sẽ tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn nhờ vào máy chém và đội hành quyết. Không ai nghi ngờ quyền giết người của họ vì họ giết người theo chủ nghĩa vị nhân sinh. Người ta chấp nhận việc ai đó phải bị hy sinh vì những người khác. Diễn viên có thể thay đỗi nhưng nội dung vở kịch thì phải được giữ nguyên. Một người luôn đấu tranh cho nhân loại luôn khởi đầu bằng những tuyên bố vể tình yêu dành cho nhân loại nhưng lại luôn kết thúc bằng một biển máu. Điều đó đang diễn ra và sẽ tiếp tục diễn ra cho đến chừng nào loài người tin rằng một hành vi được coi là đức hạnh nếu nó không xuất phát từ cái tôi. Niềm tin này cho phép những kẻ theo chủ nghĩa vị nhân sinh hành động và ép buộc nạn nhân của họ phải chấp nhận điều đó. Những người lảnh đạo của những phong trào tập thể luôn tuyên bố không cần gì cho bản thân họ. Nhưng hãy quan sát những gì họ đã gây ra.

Điều đức hạnh duy nhất mà con người có thể làm cho nhau và cái thỏa thuận duy nhất cho mối quan hệ hợp lí giữa người với người là – Buông nhau ra!
– Lu –


You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!